Cha mẹ có trách nhiệm đăng ký khai sinh cho con trong 60 ngày kể từ ngày sinh. Nếu cha hoặc mẹ cư trú ở xã Tân An Hội, nơi đăng ký là ủy ban xã Tân An Hội, nộp trực tiếp hoặc trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công, VNeID. Hồ sơ cơ bản gồm tờ khai và giấy chứng sinh của cơ sở y tế; nên chọn làm liên thông để bé có luôn thường trú và thẻ bảo hiểm y tế, khỏi phải chạy ba nơi.
Ở trung tâm Củ Chi cũ, nhiều gia đình trẻ là công nhân từ tỉnh khác lên ở trọ, sinh con ở bệnh viện trong vùng hoặc dưới nội thành. Có gia đình người gốc địa phương, ông bà ở Phước Hiệp, con cái ở khu chợ. Bài giải thích các trường hợp, hồ sơ, cách làm trực tuyến và những chỗ cha mẹ trẻ hay vướng. Biểu mẫu và thời hạn giải quyết theo quy định hiện hành.
Làm khai sinh ở đâu khi gia đình ở Tân An Hội
Theo Luật Hộ tịch, khai sinh làm tại ủy ban cấp xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ. Gia đình thường trú hoặc tạm trú ở thị trấn Củ Chi, Phước Hiệp, Tân An Hội cũ thì nay là ủy ban xã Tân An Hội. Bé sinh ở bệnh viện nào không quyết định nơi đăng ký; sinh ở bệnh viện dưới nội thành vẫn về xã nơi cha mẹ cư trú để làm, hoặc nộp trực tuyến.
Nếu cha thường trú ở quê, mẹ tạm trú ở xã, cha mẹ được chọn một trong hai nơi. Với gia đình công nhân đã có tạm trú ở Tân An Hội, làm tại xã là thuận nhất vì không phải về quê. Sau khi bỏ cấp huyện, thành phố cũng mở rộng việc tiếp nhận một số thủ tục không phụ thuộc địa giới; hỏi tại quầy hoặc xem trên cổng dịch vụ công xem khai sinh của bạn có được nộp ở điểm khác thuận tiện hơn không.
Trẻ có yếu tố nước ngoài, như cha hoặc mẹ là người nước ngoài, hoặc trẻ sinh ở nước ngoài về nước đăng ký, có quy định riêng về nơi giải quyết và giấy tờ. Trường hợp này nên hỏi trực tiếp bộ phận tư pháp hộ tịch của xã trước khi chuẩn bị.
Hồ sơ khai sinh cơ bản
Danh sách chung cho trường hợp thông thường, cha mẹ đã đăng ký kết hôn. Khi nộp trực tuyến, nhiều thông tin được đối chiếu tự động từ cơ sở dữ liệu nên có thể không phải tải lên hết.
- Tờ khai đăng ký khai sinh theo mẫu, điền trên cổng hoặc lấy tại quầy.
- Giấy chứng sinh do bệnh viện, trạm y tế nơi bé sinh cấp. Đây là giấy quan trọng nhất; giữ bản gốc cẩn thận ngay khi xuất viện.
- Giấy tờ tuỳ thân của người đi đăng ký; nếu nộp trực tuyến thì xác thực bằng tài khoản định danh.
- Giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ nếu kết hôn đăng ký ở nơi khác và dữ liệu chưa có trên hệ thống điện tử.
- Văn bản uỷ quyền nếu nhờ ông bà, người thân đi đăng ký thay; với ông bà, cô dì chú bác ruột, quy định có thể cho phép không cần chứng thực văn bản uỷ quyền, hỏi lại khi làm.
Trẻ sinh tại nhà, không có giấy chứng sinh, thì cần văn bản của người làm chứng xác nhận việc sinh, hoặc giấy cam đoan về việc sinh theo hướng dẫn. Trẻ bị bỏ rơi có thủ tục riêng. Những trường hợp đặc biệt này nên đến hỏi trực tiếp để được hướng dẫn đủ.
Liên thông: một hồ sơ, ba kết quả
Trước đây, cha mẹ phải làm khai sinh ở xã, rồi đi đăng ký hộ khẩu cho con, rồi làm thẻ bảo hiểm y tế ở nơi khác. Nay có thủ tục liên thông: khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới sáu tuổi trong một hồ sơ. Bạn nộp một lần, các cơ quan tự chuyển hồ sơ cho nhau.
Trên cổng dịch vụ công và VNeID có mục dành riêng cho nhóm thủ tục này. Cha mẹ chọn đăng ký thường trú cho bé theo nơi thường trú của cha hoặc mẹ. Nếu cả hai đều đang thường trú ở quê và chỉ tạm trú ở Tân An Hội, thì thường trú của bé sẽ theo nơi thường trú của cha mẹ ở quê, dù khai sinh làm ở Tân An Hội.
Thẻ bảo hiểm y tế của trẻ dưới sáu tuổi do ngân sách nhà nước đóng. Có thẻ sớm, bé được khám chữa bệnh theo chế độ bảo hiểm ngay từ những tuần đầu, lúc trẻ sơ sinh hay phải tái khám, tiêm phòng, khám vàng da. Nhận thẻ điện tử trên ứng dụng hoặc thẻ giấy tuỳ cách bạn đăng ký.
Làm khai sinh trực tuyến từng bước
Cách này hợp với cha mẹ đi làm ca ở các khu công nghiệp vùng Củ Chi, không tiện xin nghỉ đến quầy.
- Kiểm tài khoản VNeID mức 2 của cha hoặc mẹ đã kích hoạt, số điện thoại đăng ký còn dùng được.
- Chụp rõ giấy chứng sinh hai mặt nếu có, giấy kết hôn nếu cần. Ảnh phải đọc được tên, ngày sinh, nơi sinh.
- Vào mục liên thông khai sinh, thường trú, bảo hiểm y tế; chọn cơ quan đăng ký là ủy ban xã Tân An Hội, TP Hồ Chí Minh.
- Điền họ tên bé đúng như mong muốn, kiểm dấu, ngày sinh, giới tính, quê quán. Quê quán của bé xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ theo thoả thuận.
- Chọn nơi đăng ký thường trú cho bé và cách nhận kết quả: tại quầy, qua bưu chính, hay bản điện tử.
- Theo dõi hồ sơ; khi có thông báo, đến nhận bản chính giấy khai sinh hoặc chờ bưu chính. Kiểm lại từng chữ trên giấy khai sinh trước khi ký nhận.
Nếu cổng báo lỗi hoặc hồ sơ bị trả vì ảnh mờ, đừng nản; chụp lại và nộp bổ sung. Vẫn không được thì mang bản gốc đến quầy, cán bộ sẽ hỗ trợ.
Đặt tên cho con: những điều nên cân nhắc trước khi ký
Họ tên trên giấy khai sinh theo bé suốt đời, vào căn cước, bằng cấp, hộ chiếu. Họ của con theo họ cha hoặc họ mẹ theo thoả thuận của cha mẹ. Tên phải bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc, không quá dài, không gây khó khăn khi viết hay đọc; quy định về độ dài và cách đặt tên có trong văn bản hướng dẫn Luật Hộ tịch, cán bộ sẽ nhắc nếu tên khó chấp nhận.
Một lỗi hay gặp là đặt tên có dấu không thống nhất, như "Thủy" hay "Thuỷ". Hai cách viết đều phổ biến, nhưng phải giống nhau trên mọi giấy tờ về sau. Cha mẹ nên thống nhất cách viết, ghi rõ trên tờ khai, và kiểm kỹ khi nhận giấy.
Sửa tên sau khi đã đăng ký khai sinh là thủ tục thay đổi hộ tịch, phải có lý do chính đáng và mất thêm thời gian, có khi kéo theo phải sửa bảo hiểm, hồ sơ học. Vì vậy nên quyết định kỹ từ trước, đừng điền vội ở quầy khi đang mệt sau những ngày ở viện.
Quá hạn 60 ngày, cha mẹ chưa đăng ký kết hôn và các trường hợp khác
Quá hạn vẫn đăng ký được; khai sinh không bị từ chối chỉ vì trễ. Tuy nhiên, việc chậm đăng ký có thể bị nhắc nhở hoặc xử phạt hành chính theo quy định, và bé chậm có thẻ bảo hiểm y tế, chậm có thường trú. Người lớn chưa từng được khai sinh cũng có thủ tục đăng ký khai sinh muộn, giấy tờ cần nhiều hơn.
Cha mẹ chưa đăng ký kết hôn: khai sinh vẫn làm được. Nếu cha muốn ghi tên mình vào phần thông tin người cha ngay, có thể làm kết hợp khai sinh và nhận cha con, cần cả cha và mẹ, kèm chứng cứ về quan hệ cha con theo quy định. Nếu chưa làm cùng lúc, phần cha để trống và có thể bổ sung sau bằng thủ tục nhận cha con.
Sinh đôi, sinh ba thì mỗi bé một giấy khai sinh, ghi rõ thứ tự sinh nếu giấy chứng sinh có. Trẻ sinh non phải nằm viện lâu, cha mẹ có thể nhờ người thân đi đăng ký với văn bản uỷ quyền, hoặc nộp trực tuyến từ điện thoại ngay ở bệnh viện.
Những nhầm lẫn hay gặp của cha mẹ trẻ
Nghĩ rằng bệnh viện sẽ làm khai sinh luôn. Bệnh viện chỉ cấp giấy chứng sinh. Đăng ký khai sinh là việc của cha mẹ với ủy ban xã; nhiều gia đình đợi "bệnh viện gửi giấy về" đến quá hạn mới biết.
Chọn nhầm xã khi nộp trực tuyến. Trong danh sách đơn vị trên cổng có cả "xã Củ Chi" và "xã Tân An Hội". Nhà ở khu chợ Củ Chi cũ hay Phước Hiệp cũ thì chọn Tân An Hội; chọn nhầm, hồ sơ sẽ bị chuyển hoặc trả lại, mất thêm nhiều ngày.
Khai quê quán của bé theo nơi sinh. Quê quán không phải nơi sinh. Bé sinh ở bệnh viện trong thành phố nhưng cha quê Long An, mẹ quê Tây Ninh, thì quê quán ghi theo quê của cha hoặc mẹ theo thoả thuận, không ghi tên bệnh viện hay tên xã nơi sinh.
Để giấy chứng sinh lẫn trong túi hồ sơ viện. Giấy chứng sinh hay bị kẹp chung với giấy xuất viện, hoá đơn, đơn thuốc rồi thất lạc. Khi nhận, tách riêng, cho vào bìa nhựa, chụp ảnh ngay.
Không kiểm giấy khai sinh trước khi ký nhận. Sai một dấu, một ngày sinh, về sau sửa rất mất công. Đọc lại từng dòng ngay tại quầy, đối chiếu với giấy chứng sinh, rồi mới ký vào sổ.
Sau khai sinh: những việc tiếp theo cho bé ở Tân An Hội
Có giấy khai sinh và thẻ bảo hiểm y tế, cha mẹ nên đưa bé tiêm chủng theo lịch tại trạm y tế xã hoặc cơ sở tiêm chủng gần nhà; sổ tiêm chủng là giấy tờ cần khi bé đi học. Trạm y tế cũng là nơi theo dõi tăng trưởng, cân đo định kỳ.
Lưu bản sao giấy khai sinh ở chỗ an toàn, chụp ảnh lưu trong điện thoại. Khi cần bản sao về sau, xin trích lục khai sinh tại ủy ban xã hoặc trực tuyến; không cần giữ nhiều bản sao chứng thực từ sớm.
Nếu gia đình đang ở trọ và sau này chuyển chỗ, nhớ cập nhật tạm trú cho cả bé. Khi bé tới tuổi vào mầm non, nơi cư trú là căn cứ quan trọng để xét học trường công gần nhà; chuyện này bàn ở mục nhà ở, trường học và y tế của trang.
Câu hỏi thường gặp
Sinh con ở bệnh viện dưới nội thành thì có phải làm khai sinh dưới đó không?
Không bắt buộc. Khai sinh làm ở xã nơi cư trú của cha hoặc mẹ, không theo nơi bé sinh. Gia đình ở Tân An Hội làm khai sinh tại ủy ban xã Tân An Hội hoặc nộp trực tuyến với giấy chứng sinh của bệnh viện.
Mất giấy chứng sinh thì làm khai sinh thế nào?
Liên hệ bệnh viện nơi bé sinh để xin cấp lại giấy chứng sinh, vì cơ sở y tế có lưu hồ sơ. Nếu không xin lại được, hỏi bộ phận hộ tịch của xã về giấy tờ thay thế như văn bản của người làm chứng hoặc giấy cam đoan.
Cha mẹ đều thường trú ở tỉnh, chỉ tạm trú ở Tân An Hội thì bé có hộ khẩu ở đâu?
Khai sinh có thể làm ở Tân An Hội, nơi cha mẹ tạm trú. Thường trú của bé theo nơi thường trú của cha hoặc mẹ, tức ở quê, trừ khi cha mẹ đã đăng ký thường trú tại xã. Bé có thể được đăng ký tạm trú cùng cha mẹ ở Tân An Hội.
Ông bà có đi làm khai sinh thay cha mẹ được không?
Được, khi có văn bản uỷ quyền của cha hoặc mẹ. Với ông bà và một số người thân thích, văn bản uỷ quyền có thể không cần chứng thực theo hướng dẫn hiện hành. Ông bà mang giấy tờ tuỳ thân và giấy chứng sinh của bé.
Làm khai sinh có mất lệ phí không?
Đăng ký khai sinh đúng hạn được miễn lệ phí theo quy định. Việc xin thêm bản sao trích lục có thể thu phí theo quy định. Bạn xem mức thu niêm yết tại quầy hoặc hiển thị trên cổng dịch vụ công.
Giấy khai sinh ghi sai một chữ trong tên thì sửa ở đâu?
Nếu sai do cán bộ ghi nhầm so với hồ sơ, đề nghị sửa ngay khi nhận. Nếu phát hiện sau, làm thủ tục cải chính hộ tịch tại ủy ban xã nơi đã đăng ký khai sinh hoặc nơi cư trú, mang theo giấy tờ chứng minh thông tin đúng.