Khu trung tâm thị trấn Củ Chi cũ, nay thuộc xã Tân An Hội, đông nhất vào bốn khung: sáng sớm khi chợ họp và học sinh vào lớp, trưa khi học sinh tan buổi sáng, chiều khi tan trường cùng lúc với tan ca nhà máy, và tối những ngày cuối tuần, lễ Tết. Đông nhất là quanh chợ Củ Chi, các trường nằm gần quốc lộ, giao lộ Quốc lộ 22 – Tỉnh lộ 8 và khu các cơ sở y tế.
Không có bảng giờ chính xác cho những lúc đông, vì nhịp phố thay đổi theo lịch học, lịch ca và thời tiết. Bài này mô tả nhịp chung trong ngày, những chỗ hay ùn, và gợi ý cách đi chợ, đưa đón con, đi khám bệnh, giao hàng trong khu trung tâm sao cho đỡ chen chúc và an toàn hơn. Đây là chuyện của đường phố trong xã; quốc lộ đoạn qua xã có bài riêng trong danh mục này.
Vì sao khu trung tâm hay đông
Thị trấn Củ Chi là huyện lỵ trong nhiều chục năm, nên các thứ phục vụ cả vùng tập trung ở đây: chợ Củ Chi, bến xe, cơ quan hành chính, ngân hàng, trường học các cấp, cơ sở y tế, cửa hàng lớn. Người từ các xã xung quanh như Thái Mỹ, Nhuận Đức, Phú Hòa Đông, xã Củ Chi mới vẫn quen "lên thị trấn" để mua sắm, làm giấy tờ, khám bệnh. Dù tên gọi đã đổi, thói quen đó còn nguyên.
Trong khi đó, đường phố của khu trung tâm không rộng thêm bao nhiêu. Quốc lộ vừa là trục liên vùng vừa là phố chính; các đường nhánh trong khu phố hẹp, nhà mặt tiền buôn bán sát đường. Khi lượng người đổ về cùng lúc với dòng xe đi qua, ùn tắc là chuyện dễ hiểu.
Thêm vào đó là dân số tăng nhanh do người lao động đến thuê trọ, đi làm ở các khu công nghiệp vùng Củ Chi. Giờ tan ca, dòng xe máy công nhân về các khu trọ quanh trung tâm cộng với dòng phụ huynh đón con tạo nên khung giờ đông nhất trong ngày.
Nhịp đông trong một ngày thường
Bảng dưới mô tả nhịp chung mà người sống ở khu trung tâm thường thấy. Đây là quan sát định tính, không phải số liệu đo đếm, và có thể khác theo mùa, theo lịch học:
| Khung giờ | Ai đổ ra đường | Chỗ hay đông | Gợi ý |
|---|---|---|---|
| Sáng sớm | Người đi chợ, tiểu thương, học sinh vào lớp, người đi làm | Quanh chợ Củ Chi, cổng trường, quốc lộ hướng về khu công nghiệp | Đi chợ sớm hơn giờ học sinh vào lớp hoặc sau đó |
| Giữa buổi sáng | Người làm giấy tờ, đi khám bệnh, giao hàng | Quanh cơ quan, cơ sở y tế, ngân hàng | Hợp để làm việc hành chính, giao hàng |
| Trưa | Học sinh tan buổi sáng, người đi ăn trưa | Cổng trường, quán ăn ven quốc lộ | Tránh dừng đỗ trước cổng trường lâu |
| Chiều | Học sinh tan trường, công nhân tan ca, người đi chợ chiều | Gần như toàn khu trung tâm, giao lộ chính | Khung khó nhất; lệch giờ nếu có thể |
| Tối | Người đi ăn, mua sắm, học thêm | Phố quán, khu học thêm, chợ đêm nếu có | Đông vừa phải; cuối tuần, lễ Tết đông hơn |
Nhìn bảng này, bạn có thể thấy ngay khung giữa buổi sáng là lúc đường trong trung tâm dễ chịu nhất. Nhiều việc cá nhân như làm giấy tờ, khám bệnh không cấp cứu, giao nhận hàng nếu dời vào khung này sẽ đỡ mất thời gian.
Đưa đón học sinh cho an toàn và đỡ kẹt
Đến sớm hoặc đến muộn hơn một chút. Đúng giờ tan trường là lúc mọi phụ huynh cùng có mặt. Đến sớm vài phút để chọn chỗ đứng đúng nơi, hoặc chờ dòng xe đầu tan bớt rồi mới vào đón, đều giảm chen lấn.
Đứng đúng chỗ nhà trường hướng dẫn. Nhiều trường có khu vực chờ đón hoặc hướng dẫn phụ huynh không đứng chắn cổng. Không dừng hàng hai, hàng ba ra lòng đường, nhất là trường nằm sát quốc lộ.
Hẹn con điểm đón cố định. Một điểm đón cố định, cách cổng trường một đoạn, ở phía cùng chiều đường về nhà giúp tránh phải quay đầu xe giữa dòng xe đông. Con biết chỗ, tự đi tới, phụ huynh không phải len vào đám đông.
Dạy con cách sang đường. Trẻ cần biết sang đường ở chỗ có vạch hoặc có người hướng dẫn, nhìn hai phía, không chạy băng qua khi thấy bố mẹ ở bên kia đường. Đây là tình huống tai nạn hay gặp nhất quanh trường.
Mũ bảo hiểm cho trẻ ngồi sau. Trẻ ngồi sau xe máy phải đội mũ bảo hiểm vừa đầu, cài quai. Quãng đường từ trường về nhà ngắn không phải lý do để bỏ qua.
Quanh chợ Củ Chi: đi chợ và giao hàng
Chợ Củ Chi là chợ lớn nhất khu trung tâm, đông từ sáng sớm. Xe chở hàng của tiểu thương, xe máy người đi chợ, người bán hàng rong, xe giao hàng cùng chen nhau ở các lối vào chợ. Gửi xe ở bãi giữ xe của chợ hoặc các điểm giữ xe xung quanh thay vì dừng đỗ sát lề đường giúp lối đi thông thoáng hơn cho mọi người.
Người giao hàng cho tiểu thương trong chợ nên giao vào khung giờ đã thoả thuận, tránh lúc chợ đông nhất. Xe tải nhỏ giao hàng cần chỗ dừng bốc dỡ; dừng trên quốc lộ hay chắn lối vào chợ vừa gây ùn vừa có thể vi phạm quy định dừng đỗ. Hỏi ban quản lý chợ về nơi và giờ được phép bốc dỡ.
Với người đi chợ, đi sớm khi hàng tươi và đường còn thưa là lựa chọn nhiều người quen. Chợ chiều thường đông theo kiểu khác: người tan làm ghé mua đồ nấu bữa tối, dòng xe đi qua cũng đông. Mang theo túi đựng gọn, treo chắc trên xe, không để túi lủng lẳng hai bên tay lái khi đi giữa dòng xe đông.
Đi khám bệnh ở khu trung tâm
Các cơ sở y tế ở khu trung tâm phục vụ cả vùng Củ Chi cũ, nên đường xung quanh thường đông vào buổi sáng. Một số điều giúp chuyến đi khám suôn sẻ:
- Đi sớm để lấy số, nhưng tránh đúng giờ học sinh vào lớp nếu đường tới cơ sở y tế đi ngang trường.
- Gửi xe ở bãi của cơ sở y tế hoặc bãi gần đó, không đỗ trên vỉa hè trước cổng cấp cứu.
- Người bệnh, người già nên có người chở hoặc đi cùng, không tự lái xe khi đang sốt, chóng mặt, hay vừa dùng thuốc gây buồn ngủ.
- Nhường đường cho xe cấp cứu: nghe còi ưu tiên thì tấp vào lề bên phải, không chạy bám theo xe cấp cứu để vượt kẹt.
- Trường hợp cấp cứu thật sự, gọi số cấp cứu khẩn cấp, không chờ tự chở đi khi người bệnh nặng hoặc nghi đột quỵ, chấn thương nặng.
Phần chọn nơi khám, bảo hiểm y tế, chăm sóc người già có bài riêng trong danh mục nhà ở, trường học và y tế của trang. Ở đây chỉ nói chuyện đi lại sao cho đến nơi kịp và an toàn.
Người đi làm ca: lệch giờ với dòng tan trường
Khung chiều khó nhất vì hai dòng người gặp nhau: phụ huynh đón con và công nhân tan ca từ các khu công nghiệp vùng Củ Chi về khu trọ quanh trung tâm. Người làm ca có ít quyền chọn giờ tan, nhưng vẫn có thể chọn đường về. Nếu khu trọ ở phía bên kia khu trung tâm, đi vòng qua đường nhánh, tránh đi ngang cổng trường và chợ vào đúng giờ tan học thường nhanh hơn dù đường dài hơn.
Một số doanh nghiệp bố trí giờ tan ca so le giữa các bộ phận, có xe đưa đón theo tuyến. Nếu nơi làm việc có những lựa chọn này, đăng ký giờ hoặc tuyến tránh khung đông nhất giúp đi lại đỡ mệt hơn nhiều. Người làm ca đêm về nhà vào sáng sớm thì gặp dòng học sinh vào lớp và người đi chợ; lúc này đã thức trắng cả đêm, phản xạ chậm hơn bình thường, càng cần đi chậm qua khu trung tâm.
Với gia đình có cả bố mẹ đi làm ca, việc đón con nhiều khi phải nhờ ông bà, hàng xóm hay dịch vụ đưa đón. Khi nhờ người khác đón, báo trước với giáo viên chủ nhiệm, cho con biết rõ ai sẽ đón, và dặn con không đi theo người lạ dù người đó nói được nhờ đón hộ.
Dừng đỗ trong khu trung tâm
Dừng đỗ là gốc của nhiều vụ ùn tắc nhỏ trong khu trung tâm. Một chiếc xe dừng mua ổ bánh mì sát lề quốc lộ buộc cả dòng xe máy phía sau lách ra làn trong; một chiếc ô tô đỗ trước cửa hàng chiếm một nửa đường nhánh khiến xe hai chiều phải chờ nhau. Mỗi lần chỉ vài chục giây, nhưng cộng lại vào giờ cao điểm là cả một đoạn đường đứng yên.
Thói quen tốt là gửi xe ở bãi khi dừng lâu, dắt xe lên hè ở chỗ được phép khi dừng nhanh, và không dừng ở giao lộ, đầu hẻm, trước cổng trường, cổng cơ sở y tế. Với ô tô, khu trung tâm có ít chỗ đỗ; tìm bãi đỗ trước khi đi hoặc đi xe máy cho những việc ngắn trong phố là lựa chọn thực tế.
Chủ cửa hàng mặt tiền có thể góp phần bằng cách sắp xếp chỗ để xe cho khách gọn gàng, không lấn ra lòng đường, không bày hàng tràn xuống lề. Khu phố gọn thì khách cũng dễ ghé hơn, chứ không phải ngược lại như nhiều người nghĩ.
Lễ Tết và ngày đặc biệt
Những ngày cận Tết, khu trung tâm và chợ Củ Chi đông hơn hẳn ngày thường: người mua sắm Tết, chợ hoa, hàng bày ra nhiều, người ở xa về. Ngày rằm, mùng một, ngày lễ ở đình chùa trong vùng, những ngày khai giảng, ngày thi cũng làm một số đoạn đông bất thường.
Vào những dịp này, nếu không cần thiết, tránh đi xe ô tô vào khu chợ; đi xe máy, gửi ở bãi xa hơn một chút rồi đi bộ vào thường nhanh hơn. Theo dõi thông báo phân luồng, cấm đường tạm thời của chính quyền xã nếu có tổ chức sự kiện. Người ở các ấp xa đi lên trung tâm nên đi sớm và về trước khi trời tối nếu mang theo nhiều đồ.
Ngày khai giảng, ngày thi tốt nghiệp, đường quanh các trường được bố trí người hướng dẫn giao thông. Phụ huynh chở con đi thi nên đến sớm, gửi xe đúng chỗ, và tránh đứng chờ tụ tập tràn ra lòng đường.
Câu hỏi thường gặp
Giờ nào khu trung tâm Tân An Hội đỡ đông nhất?
Thường là giữa buổi sáng, sau khi học sinh vào lớp và người đi làm đã qua, và đầu giờ chiều trước khi tan trường, tan ca. Tuy vậy mỗi ngày mỗi khác do thời tiết, sự kiện, nên quan sát thực tế vẫn đáng tin hơn.
Đón con ở trường sát quốc lộ thì đứng ở đâu?
Đứng ở khu vực nhà trường hướng dẫn, không dừng xe hàng hai ra lòng đường. Nên hẹn con một điểm đón cố định cách cổng một đoạn, ở phía cùng chiều đường về nhà, để khỏi phải quay đầu xe giữa dòng xe đông.
Đi chợ Củ Chi gửi xe ở đâu?
Chợ và các khu vực xung quanh thường có bãi, điểm giữ xe. Nên gửi xe ở đó thay vì dừng đỗ sát lề quốc lộ hay chắn lối vào chợ, vừa an toàn cho xe vừa giúp lối đi thông thoáng.
Xe tải nhỏ giao hàng cho chợ nên dừng ở đâu?
Hỏi ban quản lý chợ về nơi và khung giờ được phép bốc dỡ hàng. Không dừng trên quốc lộ hay chắn lối vào chợ, vì vừa gây ùn tắc vừa có thể vi phạm quy định dừng đỗ.
Nghe còi xe cấp cứu trong lúc kẹt xe thì làm gì?
Bình tĩnh tấp vào lề bên phải ngay khi có thể, chừa đường cho xe cấp cứu đi qua. Không chạy bám theo xe cấp cứu để vượt kẹt, vì dễ gây va chạm và cản trở xe ưu tiên.
Ngày Tết đi ô tô vào khu chợ Củ Chi có tiện không?
Thường không tiện vì đường đông, chỗ đỗ ít, có thể có phân luồng tạm thời. Đi xe máy, gửi xe ở bãi xa hơn rồi đi bộ vào chợ thường nhanh hơn. Theo dõi thông báo phân luồng của xã nếu có.