Quốc lộ 22, người ta quen gọi là đường Xuyên Á, là xương sống của xã Tân An Hội mới: đường đi qua phần thị trấn Củ Chi cũ, nơi có chợ, bến xe, cơ quan, cửa hàng mặt tiền, rồi chạy tiếp qua vùng Phước Hiệp, Tân An Hội cũ để lên phía Phước Thạnh cũ (nay thuộc xã Thái Mỹ) và sang Trảng Bàng của tỉnh Tây Ninh. Theo hướng ngược lại, đường về xã Củ Chi mới (Tân Thông Hội, Tân Phú Trung cũ), qua vùng Hóc Môn tới nút giao An Sương.
Với người sống trong xã, đây không phải con đường để đi ngang qua mà là con đường của mọi việc hằng ngày: đi chợ, đưa con đi học, đi làm ở khu công nghiệp, đi khám bệnh, chở hàng. Bài này chỉ nói đoạn quốc lộ trong xã và cách người ở đây dùng nó, từ những điểm hay xảy ra va quẹt đến thói quen nên giữ khi phải ra vào mặt đường nhiều lần trong ngày. Những chuyện chung của cả tuyến Xuyên Á, như nút An Sương hay đoạn qua Trảng Bàng, đã có ở các trang địa danh láng giềng.
Đoạn quốc lộ trong xã trông như thế nào
Đi từ hướng Sài Gòn lên, sau khi qua vùng Tân Thông Hội, Phước Vĩnh An cũ của xã Củ Chi mới, đường đi vào phần trung tâm Củ Chi cũ. Hai bên dày dần nhà phố, cửa hàng điện máy, vật liệu xây dựng, tiệm vàng, quán ăn, ngân hàng, cây xăng. Đây là đoạn đông người nhất trên đất xã, vì mặt đường vừa là trục giao thông vừa là phố buôn bán của cả vùng Củ Chi cũ suốt nhiều chục năm.
Qua khỏi khu trung tâm, nhà cửa thưa dần, xen những khoảng vườn, xưởng nhỏ, kho bãi, cổng các khu đất lớn. Vùng Phước Hiệp và Tân An Hội cũ hai bên quốc lộ mang dáng ven đô rõ rệt: một dãy nhà mặt tiền phía trước, phía sau là đường đất, đường bê tông dẫn vào các ấp. Đi tiếp là sang đất Phước Thạnh cũ, nay thuộc xã Thái Mỹ, rồi ra ranh tỉnh Tây Ninh.
Mặt đường rộng, có dải phân cách giữa ở nhiều đoạn, có làn riêng cho xe máy ở một số chỗ. Nhưng bề rộng không có nghĩa là thoáng: lượng xe tải, xe container, xe khách đi Tây Ninh và Campuchia rất lớn, trong khi người dân hai bên ra vào liên tục. Hiểu rằng mình đang đi trên một quốc lộ liên vùng chứ không phải đường phố là điều đầu tiên giữ an toàn ở đoạn này.
Những tình huống hay gặp trên đoạn trung tâm
Xe quay đầu ở các điểm mở dải phân cách. Người cần sang bên kia đường thường chạy ngược chiều một đoạn ngắn hoặc chờ quay đầu ở khe hở. Xe phía sau ít khi lường trước. Khi thấy khe mở phía trước, giảm tốc và để ý cả xe đang chờ quay ở làn trong lẫn người chạy sát lề ngược chiều.
Xe dừng đỗ trước cửa hàng. Khách ghé mua đồ hay dừng xe sát mép đường, có khi lấn ra làn xe máy. Xe phía sau phải lách ra làn trong, nơi xe tải đang chạy. Đây là nguyên nhân của nhiều cú va quẹt nhỏ ở đoạn phố chợ.
Xe khách đón trả khách dọc đường. Đoạn qua trung tâm Củ Chi cũ có nhiều xe khách, xe hợp đồng đi Tây Ninh và các tỉnh phía tây bắc dừng đón người. Xe lớn tấp vào lề rồi bất ngờ nhập lại dòng xe. Giữ khoảng cách với đuôi xe khách, không vượt sát bên phải khi xe đang tấp vào.
Xe ra vào hẻm, đường nhánh. Các con đường nhỏ dẫn vào khu phố, vào ấp đổ thẳng ra quốc lộ. Người từ trong hẻm ra thường nhìn một bên rồi chạy luôn. Đi qua miệng hẻm, nhất là đoạn có cây che hay xe đỗ chắn tầm nhìn, nên nhả ga.
Học sinh, người già sang đường. Giờ tan trường, giờ chợ, người đi bộ băng qua quốc lộ ở những chỗ không có vạch hay đèn. Xe máy đi sát lề càng cần chú ý, vì người đi bộ thường bị xe lớn che khuất cho tới phút cuối.
Đoạn ven trung tâm: Phước Hiệp và Tân An Hội cũ
Ra khỏi phố chợ, cảm giác đường thoáng làm nhiều người tăng tốc. Nhưng đoạn này có những rủi ro riêng:
- Xe tải, xe container chạy nhanh hơn so với khu trung tâm; luồng gió khi xe lớn vượt qua đủ làm xe máy chao nếu đang chở hàng cồng kềnh.
- Xe ra vào kho bãi, xưởng, khu công nghiệp lùi hoặc quay đầu chiếm cả làn; buổi tối đèn công trường có khi chói hơn đèn xe.
- Xe chở rác vào ra khu vực Phước Hiệp, nơi có Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc của thành phố; xe nặng, chạy theo giờ, có thể rơi nước rỉ trên mặt đường.
- Đèn đường thưa hơn ở những đoạn còn vườn hai bên, người đi bộ, xe đạp mặc đồ tối rất khó thấy vào ban đêm.
- Một số đoạn lề đường đang hoặc từng được sửa chữa, mép nhựa và lề đất chênh nhau; bánh xe máy trượt xuống mép là dễ mất thăng bằng.
Những đoạn này không có tên gọi phổ biến như "ngã tư" hay "chợ", nên người mới đến thường đánh giá thấp. Coi cả quãng quốc lộ trong xã là đường phức tạp, không chỉ phần trung tâm, là cách nghĩ đúng.
Ra vào nhà mặt tiền quốc lộ mỗi ngày
Nhiều gia đình trong xã sống ngay mặt quốc lộ, buôn bán ở tầng trệt. Ra vào nhà là việc lặp lại hàng chục lần một ngày, và cũng là lúc dễ gặp chuyện nhất. Thói quen tốt nhất là không lùi xe thẳng từ trong nhà ra lòng đường; quay đầu xe hướng ra ngoài từ trước, nhìn cả hai phía rồi mới nhập dòng, đi sát lề rồi tăng tốc dần.
Nếu cần sang bên kia đường, đi đến điểm quay đầu hợp lệ thay vì cắt ngang dải phân cách hay chạy ngược chiều "cho nhanh". Quãng ngược chiều chỉ vài chục mét nhưng rủi ro rất lớn khi xe tải chạy trong làn sát lề. Trẻ em trong nhà nên được dặn không chạy ra hè khi người lớn đang dắt xe ra vào.
Với cửa hàng, nên dành chỗ đậu xe cho khách lùi sâu vào hè hoặc dẫn khách vào bên hông, hạn chế để xe khách tràn ra làn xe máy. Bảng hiệu, bạt che nắng không nên vươn ra chắn tầm nhìn của người lái. Đây vừa là chuyện an toàn, vừa là chuyện chấp hành quy định về hành lang an toàn đường bộ, vốn được quản lý chặt ở quốc lộ.
Đi quốc lộ trong xã theo từng nhu cầu
Cùng một đoạn đường, mỗi việc cần một cách đi khác. Bảng dưới gợi ý những điều nên để ý theo nhu cầu thường gặp của người trong xã:
| Nhu cầu | Đoạn thường dùng | Điều nên để ý |
|---|---|---|
| Đi chợ, mua sắm | Phần thị trấn cũ quanh chợ Củ Chi | Gửi xe đúng chỗ, tránh dừng sát mép đường, đi sáng sớm đỡ đông |
| Đưa đón học sinh | Đoạn trung tâm có trường gần quốc lộ | Đến sớm vài phút, không dừng hàng hai, dặn trẻ không băng qua đường một mình |
| Đi làm khu công nghiệp | Đoạn ven trung tâm và hướng xã Củ Chi mới | Đi sớm hơn giờ tan ca, bật đèn khi trời tối, giữ khoảng cách với xe tải |
| Chở hàng bằng xe máy | Cả tuyến trong xã | Hàng gọn, chằng chắc, không vượt bề ngang xe, tránh giờ cao điểm |
| Đi khám bệnh, việc gấp | Hướng về trung tâm | Tính thêm thời gian kẹt, có người chở thay vì tự lái khi đang mệt |
Không có lịch cố định nào cho mức đông của quốc lộ; giờ cao điểm thay đổi theo ca làm của các nhà máy, theo mùa lễ Tết và theo việc thi công. Quan sát vài ngày đầu là cách nhanh nhất để biết giờ nào nên tránh ở đúng chỗ mình hay đi.
Khi xảy ra va chạm trên đoạn quốc lộ trong xã
Với lưu lượng xe như đoạn này, va quẹt là chuyện có thể gặp dù đã cẩn thận. Bình tĩnh làm theo thứ tự dưới đây giúp hạn chế thiệt hại và giữ an toàn cho chính mình:
- Bật đèn cảnh báo nếu đi ô tô, dắt xe máy vào sát lề hoặc lên hè nếu xe còn dắt được; không đứng giữa làn xe để cãi nhau hay xem xét thiệt hại, vì xe tải phía sau có thể không kịp dừng.
- Kiểm tra người bị thương. Có người bị thương nặng, chảy máu nhiều, bất tỉnh thì gọi cấp cứu ngay qua số khẩn cấp quốc gia, không tự ý di chuyển người bị nghi chấn thương cột sống, cổ.
- Nếu có thiệt hại hay tranh chấp, báo cho lực lượng cảnh sát giao thông hoặc công an xã để được hướng dẫn; giữ nguyên hiện trường trong phạm vi an toàn khi cần làm rõ.
- Chụp ảnh vị trí xe, vết trượt, biển số, giấy tờ của các bên; ghi tên và cách liên lạc của người chứng kiến nếu họ đồng ý. Ảnh chụp càng sớm càng có giá trị.
- Liên hệ doanh nghiệp bảo hiểm nếu xe có bảo hiểm tự nguyện về thân xe; bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc liên quan tới thiệt hại gây ra cho người khác, điều kiện bồi thường theo hợp đồng và quy định hiện hành.
- Sau khi về nhà, theo dõi sức khoẻ trong vài ngày; một số chấn thương đầu, bụng chỉ lộ triệu chứng sau đó. Đau đầu tăng dần, nôn, chóng mặt thì đến cơ sở y tế ngay.
Đoạn quốc lộ trong xã gần các cơ sở y tế của khu trung tâm, nhưng giờ cao điểm xe cấp cứu cũng mất thời gian để tới. Học sơ cứu cơ bản và để sẵn trong cốp xe một túi băng gạc nhỏ là việc đáng làm với người hay đi đường này. Thoả thuận "tự giải quyết" ngay tại chỗ chỉ nên làm khi không có ai bị thương, thiệt hại nhỏ và hai bên đều rõ ràng; có nghi ngờ thì để cơ quan chức năng hướng dẫn.
Thi công, sửa đường và thông tin dự án
Là quốc lộ liên vùng, đoạn qua xã thường có những đợt cào bóc mặt đường, làm lại cống, sửa lề, nâng cấp nút giao. Khi đó làn xe bị thu hẹp, có rào chắn, có biển phân luồng tạm. Người đi thường xuyên nên đi chậm qua khu vực thi công, nhất là ban đêm khi đèn cảnh báo không đủ sáng, và không bám theo xe tải để "lọt" qua đoạn hẹp.
Về các dự án lớn như mở rộng quốc lộ hay tuyến cao tốc nối thành phố với cửa khẩu Mộc Bài, thông tin đúng nhất là thông báo của cơ quan nhà nước và chủ đầu tư. Một bài riêng trong danh mục này nói cách đọc tin dự án mà không bị cuốn theo lời rao. Ở đây chỉ cần nhớ: chừng nào một tuyến mới chưa thông xe, quốc lộ 22 vẫn là đường chính của xã, và cách đi an toàn trên nó vẫn là việc của mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Quốc lộ 22 có đi qua cả ba vùng cũ của xã Tân An Hội không?
Quốc lộ chạy xuyên phần thị trấn Củ Chi cũ và đi tiếp qua vùng Phước Hiệp, Tân An Hội cũ trước khi sang đất Phước Thạnh cũ. Tuy vậy, nhiều ấp của Phước Hiệp và Tân An Hội cũ nằm sâu bên trong, phải đi đường nhánh mới ra được quốc lộ.
Đoạn nào trên quốc lộ trong xã đông nhất?
Phần trung tâm thị trấn Củ Chi cũ, quanh chợ và các dãy cửa hàng, thường đông nhất vì vừa có xe đi qua vừa có người dừng mua bán. Giờ tan ca của các nhà máy trong vùng cũng làm đoạn hướng về xã Củ Chi mới đông lên rõ rệt.
Đi xe máy trên quốc lộ ban đêm cần chú ý gì?
Bật đèn, mặc áo sáng màu hoặc có phản quang, giữ khoảng cách với xe tải phía trước, đi chậm qua các đoạn ít đèn ở vùng ven trung tâm. Không đi sát mép nhựa vì lề có thể chênh, và cẩn thận người đi bộ, xe đạp không đèn.
Muốn sang bên kia quốc lộ thì làm sao cho an toàn?
Đi tới điểm quay đầu hoặc giao lộ có đèn, không cắt ngang dải phân cách, không chạy ngược chiều dù chỉ một đoạn ngắn. Người đi bộ nên sang ở chỗ có vạch, có đèn, hoặc chờ khi dòng xe thưa hẳn và nhìn kỹ cả hai chiều.
Nhà mặt tiền quốc lộ có được làm mái che, bậc thềm ra đường không?
Phần đất sát quốc lộ chịu quy định về hành lang an toàn đường bộ, nên việc làm mái vươn, bậc thềm, đặt hàng hoá ra vỉa hè có giới hạn. Trước khi sửa mặt tiền, nên hỏi bộ phận quản lý xây dựng của xã để biết quy định hiện hành.
Xe chở rác chạy qua quốc lộ trong xã có ảnh hưởng gì đến người đi đường?
Xe chở rác là xe nặng, chạy theo giờ vào khu xử lý ở vùng Phước Hiệp. Người đi xe máy nên giữ khoảng cách phía sau, tránh đi ngay sau đuôi xe vì có thể rơi nước hoặc vật nhỏ, và chú ý mặt đường trơn hơn ở những đoạn xe hay đi.