Vùng trung tâm Củ Chi cũ nằm trên đất gò cao nên hiếm khi ngập sâu kéo dài như vùng trũng phía nam thành phố. Nhưng mùa mưa vẫn làm việc đi lại ở xã Tân An Hội khó hơn hẳn: mưa lớn đổ xuống nhanh tạo nước đọng cục bộ ở một số đoạn, đất đỏ từ công trình tràn ra mặt đường thành lớp bùn trơn, ổ gà lấp dưới nước, và mưa đêm trên quốc lộ khiến tầm nhìn giảm mạnh.
Bài này tập trung vào chuyện chạy xe: những tình huống hay gặp trên quốc lộ, tỉnh lộ và đường ấp trong mùa mưa, cách xử lý, cách chọn giờ đi và đồ cần mang theo. Phần khí hậu, địa hình, chuyện nhà cửa khi mưa giông có ở danh mục đất đai và khí hậu của trang.
Mưa ở đây ảnh hưởng tới đường sá ra sao
Mưa mùa ở vùng này thường là những cơn mưa rào lớn vào buổi chiều, có khi kèm giông, gió mạnh, kéo dài không lâu nhưng lượng nước dồn dập. Hệ thống thoát nước ven quốc lộ và trong khu phố không phải lúc nào cũng kịp tiêu, nên ở những đoạn thấp hơn xung quanh, miệng cống bị rác lấp, nước dâng lên mặt đường trong một thời gian rồi rút.
Trên đất gò, nước rút khá nhanh khi mưa tạnh, nhưng để lại lớp bùn, cát, đá dăm trên mặt nhựa. Ở những đoạn gần công trình, khu san lấp, đất đỏ trôi ra thành vệt dài trơn trượt. Mặt đường bê tông trong ấp phủ rêu ở chỗ ít nắng cũng trơn hơn hẳn khi ướt.
Mưa lâu ngày còn làm ổ gà phát triển: nước thấm qua vết nứt, xe tải đè lên, mặt nhựa bong ra từng mảng. Những ổ gà này đầy nước, nhìn từ xa giống vũng nước nông, bánh xe máy sa vào là dễ ngã.
Một điểm ít người để ý là các đoạn đường đang thi công trong mùa mưa. Hố đào, rãnh cống chưa lấp được rào chắn bằng dây, cọc tạm; mưa xuống, hố đầy nước và nhìn giống mặt đường. Rào chắn có thể bị gió làm đổ. Đi qua khu vực thi công khi trời mưa, nhất là ban đêm, giảm tốc hẳn và đi đúng lối được chừa, không đi tắt qua phần đang đào.
Những tình huống nguy hiểm hay gặp
Vũng nước che ổ gà. Không biết dưới vũng sâu bao nhiêu thì đừng chạy thẳng vào. Nếu buộc phải qua, đi chậm, giữ tay lái thẳng, không phanh gấp khi bánh trước đang ở trong vũng.
Nước bắn từ xe tải. Xe tải, xe khách chạy qua vũng nước tạo một bức tường nước hắt sang bên. Người đi xe máy bị che mắt trong khoảnh khắc. Giữ khoảng cách xa hơn với xe lớn, nhất là khi xe chạy ngược chiều ở đường không có dải phân cách.
Vệt đất đỏ trơn. Mặt đường có vệt bùn đỏ là dấu hiệu nguy hiểm. Giảm tốc trước khi vào vệt bùn, không đổi hướng đột ngột, không phanh mạnh, nhất là phanh trước.
Vạch sơn, nắp cống, mặt sắt. Khi ướt, vạch sơn trên mặt đường, nắp cống sắt, khe co giãn trên cầu trơn hơn mặt nhựa. Tránh phanh hoặc nghiêng xe trên những bề mặt này.
Cây đổ, cành gãy sau giông. Sau cơn giông, cành cây, dây điện có thể rơi xuống đường. Không chạy đè qua cành cây lớn, tuyệt đối tránh xa dây điện rơi và báo cho đơn vị điện lực.
Gió giật khi qua đoạn trống. Đoạn quốc lộ ven ruộng vườn, đầu cầu thường hứng gió mạnh khi giông. Xe máy chở hàng cao dễ bị gió đẩy. Giảm tốc, giữ chắc tay lái, tạm dừng nơi an toàn nếu gió quá mạnh.
Chạy xe trong mưa lớn: những điều cần làm ngay
Khi đang đi mà gặp mưa lớn, các bước sau giúp giảm rủi ro:
- Bật đèn chiếu gần ngay khi trời tối mưa, kể cả ban ngày; mục đích là để người khác thấy bạn.
- Giảm tốc độ đáng kể so với lúc khô ráo và tăng khoảng cách với xe phía trước, vì quãng đường phanh dài ra trên mặt ướt.
- Phanh sớm, phanh nhẹ và dùng cả hai phanh; tránh bóp mạnh phanh trước khi xe đang nghiêng.
- Đi vào làn bên phải, tránh chạy sát mép đường nơi nước dồn và có rác, cát.
- Không trú mưa dưới gầm cầu vượt, dưới tán cây lớn hay sát cột điện khi có giông sét; tấp vào mái hiên cửa hàng, cây xăng có mái che rộng.
- Mưa quá to, tầm nhìn quá kém thì dừng ở nơi an toàn chờ mưa nhỏ bớt, không cố chạy cho kịp giờ.
Những cơn mưa lớn ở vùng này thường qua đi sau một thời gian không dài. Chờ thêm một lúc dưới mái hiên thường an toàn và cuối cùng không chậm hơn bao nhiêu so với cố chạy trong mưa trắng trời.
Đồ nên mang theo trong mùa mưa
Một bộ đồ gọn trong cốp xe giúp bạn ứng phó với hầu hết tình huống mưa trên đường đi làm, đi học:
| Đồ dùng | Công dụng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Áo mưa bộ (áo và quần) | Che kín hơn áo mưa cánh dơi, không bị gió thổi tung | Chọn màu sáng hoặc có phản quang để dễ nhìn thấy |
| Áo mưa trùm cho người ngồi sau | Che cho người đi cùng, trẻ nhỏ | Không để vạt áo chạm bánh xe, bánh xích |
| Túi nilon, túi chống nước | Bọc điện thoại, giấy tờ, ví | Để điện thoại trong túi kín, tránh nghe gọi khi đang chạy |
| Khăn nhỏ | Lau mặt nạ mũ, gương, yên xe | Kính mũ bảo hiểm mờ là nguy hiểm, lau trước khi đi |
| Dép, bao chân chống nước | Giữ giày đi làm khô ráo | Đi giày ướt cả ngày dễ hỏng da chân |
| Đèn pin nhỏ hoặc đèn điện thoại | Kiểm tra xe khi hỏng giữa đường ban đêm | Đứng hẳn vào lề khi kiểm tra xe |
Kiểm tra xe đầu mùa mưa cũng quan trọng không kém đồ mang theo: lốp còn gai, phanh ăn đều, đèn sáng, gạt mưa của ô tô còn tốt. Lốp mòn trên mặt đường ướt là nguyên nhân của nhiều vụ trượt ngã.
Mưa đêm trên quốc lộ
Chạy xe đêm mưa trên đoạn quốc lộ qua xã là tình huống nhiều người làm ca tối phải đối mặt. Đèn pha của xe ngược chiều phản chiếu trên mặt đường ướt làm loá mắt; vạch kẻ đường gần như biến mất; người đi bộ, xe đạp mặc áo mưa tối màu gần như vô hình. Ở đoạn ven trung tâm ít đèn đường, cảm giác như đang đi trong một đường hầm tối.
Cách xử lý là giảm tốc mạnh hơn cả ban ngày, đi theo mép phải ổn định, nhìn theo mép đường thay vì nhìn thẳng vào đèn xe ngược chiều. Mũ bảo hiểm có kính chắn nên dùng loại trong, không dùng kính râm, lau sạch trước khi đi. Nếu có thể, đi cùng đồng nghiệp chung hướng để hỗ trợ nhau khi có chuyện.
Người sống ven quốc lộ có thể giúp đoạn đường an toàn hơn bằng việc bật đèn trước cửa nhà, cửa hàng trong những đêm mưa. Một vùng sáng nhỏ trước mỗi nhà ghép lại giúp người đi đường thấy rõ mép đường và người đi bộ hơn hẳn.
Khi xe chết máy vì nước hoặc hỏng giữa đường
Xe máy chạy qua đoạn nước đọng sâu có thể bị vào nước, chết máy. Cách xử lý an toàn:
- Tắt máy, không cố đề lại ngay khi đang đứng trong nước vì có thể làm hỏng động cơ nặng hơn.
- Dắt xe vào lề, lên chỗ cao ráo, tránh xa làn xe tải; bật đèn cảnh báo nếu xe có.
- Nếu biết rằng nước đã vào ống pô, lọc gió, đưa xe tới tiệm sửa gần nhất để kiểm tra thay vì tự xử lý lúc trời còn mưa.
- Ban đêm, đứng hẳn bên ngoài lề đường, mặc áo sáng màu, dùng đèn điện thoại báo hiệu cho xe khác thấy.
- Gọi người nhà, đồng nghiệp hỗ trợ; ở khu trung tâm Củ Chi cũ có nhiều tiệm sửa xe, nhưng ban đêm không phải tiệm nào cũng mở.
Tốt nhất là tránh từ đầu: thấy đoạn nước đọng không rõ sâu nông, đi vòng đường khác hoặc chờ nước rút. Ở vùng đất gò này, nước thường rút sau một thời gian ngắn khi mưa tạnh, nên chờ một chút thường là lựa chọn rẻ nhất.
Chọn giờ đi trong mùa mưa
Mưa ở vùng này có quy luật tương đối: nhiều ngày sáng nắng, trưa oi, chiều kéo mây và mưa rào. Quy luật này không đúng mọi ngày, nhưng đủ để người đi làm, đi học tính toán. Nếu có thể chủ động giờ giấc, xong việc bên ngoài vào buổi sáng, tránh lên đường lúc trời bắt đầu tối sầm buổi chiều.
Với người tan ca buổi chiều đúng lúc mưa hay đổ, một cách nhiều người áp dụng là nán lại chỗ làm một lúc, chờ cơn mưa lớn qua rồi về. Cùng lúc đó, dòng xe tan ca vẫn đông và đường còn trơn, nên khi lên đường vẫn phải đi chậm. Theo dõi bản tin thời tiết và ảnh mây trên các ứng dụng dự báo giúp quyết định có nên chờ hay không.
Ngày có cảnh báo giông lốc mạnh, nếu việc không gấp, nên hoãn những chuyến xe máy đường dài vào nội thành hay qua cầu Phú Cường. Đi lại trong khu trung tâm xã thì thuận hơn vì có nhiều chỗ trú. Người già, trẻ nhỏ không nên ngồi sau xe máy trong cơn mưa lớn kèm gió, vì vừa lạnh vừa khó giữ thăng bằng.
Đường trong ấp sau mưa
Đường bê tông trong ấp sau mưa có những chỗ đọng nước lâu do mặt đường thấp hơn sân nhà hai bên. Đường đất đỏ chuyển thành bùn quánh. Ở những đoạn này, đi số thấp, ga đều, hai chân sẵn sàng chống, không cố tăng tốc để vượt nhanh.
Mương thoát nước dọc đường đầy nước, có khi tràn lên mép đường, che mất ranh giới giữa đường và mương. Ban đêm sau mưa, đây là chỗ nguy hiểm nhất của đường quê ven đô. Nếu không chắc mép đường ở đâu, dừng lại quan sát hoặc dắt xe qua đoạn đó.
Sau những cơn mưa lớn kéo dài, người dân trong ấp nên kiểm tra miệng cống, mương trước nhà, vớt rác để nước thoát nhanh. Đường tiêu nước tốt thì lần mưa sau đường ít đọng hơn, việc đi lại của cả xóm dễ hơn. Chỗ cống bị lấp, mương bị san lấp làm nước không thoát được thì nên báo ấp, xã để xử lý, vì một hộ không tự giải quyết được khi dòng chảy đi qua nhiều thửa đất.
Câu hỏi thường gặp
Trung tâm Tân An Hội có bị ngập khi mưa lớn không?
Vùng trung tâm Củ Chi cũ nằm trên đất gò nên hiếm ngập sâu kéo dài. Tuy vậy mưa lớn dồn dập có thể gây nước đọng cục bộ ở những đoạn thấp, nơi cống thoát nước bị tắc, thường rút sau một thời gian khi mưa tạnh.
Đi xe máy gặp vệt đất đỏ trơn trên đường thì làm sao?
Giảm tốc trước khi tới vệt bùn, giữ tay lái thẳng, không phanh gấp và không đổi hướng đột ngột khi bánh xe đang trên bùn. Qua rồi mới tăng tốc lại. Vệt bùn thường có gần công trình, khu san lấp.
Có nên trú mưa dưới gốc cây lớn ven đường không?
Không nên khi có giông sét, vì cây cao dễ bị sét đánh và cành có thể gãy đổ do gió. Hãy tấp vào mái hiên cửa hàng, cây xăng có mái che rộng, đứng cách xa cột điện và biển quảng cáo lớn.
Xe máy chết máy sau khi lội nước nên làm gì?
Tắt máy, không đề lại liên tục, dắt xe vào chỗ cao ráo ngoài lề đường. Nên đưa xe tới tiệm sửa kiểm tra lọc gió, ống pô, dầu máy trước khi chạy tiếp, để tránh hỏng động cơ nặng hơn.
Áo mưa loại nào an toàn khi chạy xe máy?
Áo mưa bộ gồm áo và quần thường an toàn hơn áo mưa cánh dơi vì không bị gió thổi tung hay cuốn vào bánh xe. Nên chọn màu sáng hoặc có dải phản quang để người khác dễ nhìn thấy khi trời tối, mưa lớn.
Chạy xe đêm mưa trên quốc lộ cần chú ý gì nhất?
Giảm tốc mạnh, giữ khoảng cách xa với xe tải, bật đèn chiếu gần, nhìn theo mép phải đường thay vì nhìn vào đèn xe ngược chiều. Dùng kính mũ trong, lau sạch, và đặc biệt chú ý người đi bộ, xe đạp mặc áo mưa tối màu.